Σάββατο, 2 Ιουλίου 2011

Αντιπυραυλική ασπίδα και στο Αιγαίο





Υπερσύγχρονα πολεμικά πλοία προτίθενται να αναπτύξουν οι Αμερικανοί για την αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής και ένα πυραυλοφόρο σκάφος του Αμερικανικού Ναυτικού χαρτογραφεί συγκεκριμένες περιοχές

Oι Αμερικανοί προσανατολίζονται να αναπτύξουν υπερσύγχρονα πολεμικά πλοία στο Αιγαίο για την αντιπυραυλική ασπίδα που σχεδιάζουν να θέσουν σταδιακά σε εφαρμογή ως το τέλος του 2011. Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του «Βήματος», το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό έστειλε ήδη στην Ελλάδα σκάφος για επίδειξη συστημάτων, αλλά και για «χαρτογράφηση» συγκεκριμένων περιοχών. Η κίνηση αυτή της Ουάσιγκτον θα μπορούσε να μεταβάλει τα δεδομένα στο Αιγαίο, αν και όπως επισημαίνουν υψηλόβαθμες διπλωματικές και στρατιωτικές πηγές υπάρχουν τουλάχιστον δύο παράγοντες που καθιστούν πρόωρα οποιαδήποτε συμπεράσματα: η στάση της Ρωσίας και η στάση της Τουρκίας.

Οι προθέσεις της Ουάσιγκτον συνδυάζονται κατά ορισμένους και με τις αλλαγές στη Δομή Διοίκησης του ΝΑΤΟ που αποφασίστηκαν την περασμένη Τετάρτη στη σύνοδο των υπουργών Αμυνας της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες. Αλλωστε η αντιπυραυλική ασπίδα είναι ένα σχέδιο που προωθείται βασικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ. Ωστόσο, για να εγκατασταθεί και να λειτουργήσει απρόσκοπτα η αντιπυραυλική άμυνα στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας πρέπει να πάψουν να υφίστανται βαρίδια και ειδικές συνθήκες, όπως αυτές που έχουν διαμορφωθεί τις τελευταίες δεκαετίες στο Αιγαίο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Οι Αμερικανοί, σύμφωνα με εκτιμήσεις, κάνουν σχέδια και όσον αφορά την υπερσύγχρονη βάση της Σούδας στην Κρήτη, όπου θα μπορούσαν να ελλιμενίζονται τα πλοία που ενδέχεται να αναπτυχθούν. Οι γνωρίζοντες το παρασκήνιο επιμένουν μάλιστα ότι η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει το «χαρτί» της αντιπυραυλικής ασπίδας για να αποσπάσει σημαντικά ανταλλάγματα και να προωθήσει τα εθνικά συμφέροντα.




Το «USS Μonterey»και τα αμερικανικά σχέδια

Στις 17 Μαΐου κατέφθασε στην Ελλάδα το αμερικανικό πολεμικό σκάφος «USS Μonterey». Το αμερικανικό πλοίο απέπλευσε τον περασμένο Μάρτιο από το Νόρφολκ της Βιρτζίνια για τη Μεσόγειο, όπου θα παραμείνει για περίπου έξι μήνες. Οπως είχε ανακοινώσει λίγο πριν από την αναχώρησή του ο Τζον Πλαμπ, διευθυντής του Τμήματος Πυρηνικής και Αντιπυραυλικής Πολιτικής στο αμερικανικό Πεντάγωνο, το «USS Μonterey» αποτελεί προπομπό για την ανάπτυξη της πρώτης φάσης της αντιπυραυλικής άμυνας με σκοπό την αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής. Η επιλογή του «USS Μonterey» μόνο τυχαία δεν είναι. Είναι ένα από αυτά που φέρουν το υπερσύγχρονο σύστημα Αegis στο οποίο θα βασιστεί η αντιπυραυλική ασπίδα. Το Αegis είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα που διαθέτει ραντάρ που εντοπίζουν εχθρικούς πυραύλους και μπορούν να τους καταρρίψουν. Μάλιστα, οι Αμερικανοί έκαναν και επίδειξη των δυνατοτήτων του συστήματος σε έλληνες αξιωματούχους. Δεν πρέπει επίσης να λησμονείται ότι η συμφωνία για την ανάπτυξη πλοίων με συστήματα Αegis δεν θα γίνει σε συμμαχικό πλαίσιο, αλλά με διμερείς συμφωνίες των Αμερικανών και των χωρών όπου θα αναπτυχθούν.

Δεν έμειναν όμως μόνο στην επίδειξη. Σύμφωνα με έγκυρες πηγές, το αμερικανικό πολεμικό σκάφος, το οποίο βρίσκόταν στην ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου και κινηθηκε ανατολικά της Κρήτης, πήγε σε συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές με βάση τις πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους οι Αμερικανοί για τις πιθανές θέσεις των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων. Από αυτές τις θέσεις ελέγξε κατά πόσο μπορεί να εντοπίσει καθαρά εχθρικούς πυραύλους με σκοπό την καταστροφή τους.

Οι Αμερικανοί έδειξαν ήδη από τον Νοέμβριο του 2009 ότι ενδιαφέρονται να εγκαταστήσουν κομμάτια της αντιπυραυλικής ασπίδας στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο. Τότε, λίγο μετά την ανάληψη της ηγεσίας από το ΠαΣοΚ, είχαν επισκεφθεί την Αθήνα οι βοηθοί υπουργοί Αμυνας των ΗΠΑ κκ. Αλεξάντερ Βέρσμπαου και Τζέιμς Τάουνσεντ, στο πλαίσιο των υψηλόβαθμων ελληνοαμερικανικών συνομιλιών (high-level talks). Ετέθη το ζήτημα της αντιπυραυλικής άμυνας, καθώς τον Σεπτέμβριο του 2009 ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα είχε ανακοινώσει την αλλαγή των σχεδίων του προκατόχου του Τζορτζ Μπους, ώστε, αντί για την εγκατάσταση βάσεων σε Πολωνία και Τσεχία, η πρώτη φάση του συστήματος να λειτουργήσει με πλωτά μέσα βασισμένα στο σύστημα Αegis.



Τα Στενά και ο ρόλος Ρωσίας και Τουρκίας

Το ερώτημα είναι γιατί οι Αμερικανοί δείχνουν να στρέφονται στο Αιγαίο. Αν και οι συζητήσεις επί του θέματος διεξάγονται σε βαθύ παρασκήνιο, αξιόπιστες πηγές σημειώνουν ότι αρχικά είχαν επιλεγεί δύο περιοχές για την εγκατάσταση συστημάτων της αντιπυραυλικής άμυνας. Η μία βρισκόταν στον Εύξεινο Πόντο, κοντά στη Βουλγαρία, και η δεύτερη στην Ανατολική Μεσόγειο, κάπου κοντά στην Κύπρο.

Η πρώτη εκδοχή συνάντησε, όπως ήταν αναμενόμενο, την αντίδραση της Μόσχας. Η Ρωσία αισθάνεται αλλεργία με την αντιπυραυλική ασπίδα κοντά στα σύνορά της ήδη από τους σχεδιασμούς της περιόδου Μπους. Ωστόσο ούτε η παρουσία αμερικανικών σκαφών στον Εύξεινο Πόντο την έκανε να αισθάνεται ασφαλέστερη. Οι Ρώσοι συμφώνησαν στην τελευταία σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λισαβόνα να συνεργαστούν με τη Συμμαχία στην αντιπυραυλική ασπίδα για να έχουν και πρόσβαση στην τεχνολογία της, γνωρίζουν πολύ καλά όμως ότι οι Αμερικανοί δεν θα τη μοιραστούν εύκολα.

Οσον αφορά την Τουρκία, η οποία θέλει να παίξει ρόλο στην αντιπυραυλική ασπίδα, δεν επιθυμεί να δει ξένα πολεμικά πλοία να εισέρχονται στον Εύξεινο Πόντο. Υποστηρίζει σθεναρά τις προβλέψεις της Σύμβασης του Μοντρέ του 1936 για το καθεστώς των Στενών που της επιτρέπει να αρνείται τη διέλευση ξένων στρατιωτικών πλοίων. Σε σχέση δε με την Ανατολική Μεσόγειο, το ανεπίλυτο Κυπριακό και η ευρύτερη πλέον αστάθεια στη Μέση Ανατολή θα μπορούσαν να εγείρουν εμπόδια στην ανάπτυξη της ασπίδας.



Ελληνική νίκη στη μάχη των στρατηγείων

Ικανοποίηση επικρατεί στην Αθήνα για την έκβαση της μάχης για τη γεωγραφική κατανομή των στρατηγείων και των υπόλοιπων οντοτήτων στη Νέα Δομή Διοίκησης της Συμμαχίας. Το βασικότερο σημείο για την Ελλάδα είναι η κατάργηση του αεροπορικού στρατηγείου της Σμύρνης που είχε προκαλέσει πάμπολλα προβλήματα τα τελευταία χρόνια στις ελληνοτουρκικές σχέσεις στο Αιγαίο. Η επόμενη μάχη θα δοθεί τώρα για την κατάληψη κρίσιμων επιτελικών θέσεων.

Της απόφασης αυτής προηγήθηκαν πολύμηνες παρασκηνιακές διαβουλεύσεις. Η Τουρκία, παρά τις προσπάθειές της να αποτρέψει την απώλεια του αεροπορικού στρατηγείου, τελικά θα... αποζημιωθεί με ένα χερσαίο στρατηγείο που μεταφέρεται εκεί από την Ισπανία, η οποία με τη σειρά της θα λάβει ως αντάλλαγμα το CΑΟC που σήμερα βρίσκεται στην Ιταλία. Η τελευταία θα πάρει με τη σειρά της το Αναπτυσσόμενο (deployable) Κέντρο Αεροπορικών Επιχειρήσεων. Βάσει όλων αυτών, σημειώνουν στρατιωτικές πηγές, αναδεικνύεται σε σημείο-«κλειδί» το αεροπορικό στρατηγείο στο Ράμσταϊν της Γερμανίας- το μοναδικό πλέον της Συμμαχίας-, το οποίο θα ελέγχει πλέον και τον χώρο του Αιγαίου.

Οι Τούρκοι επιχείρησαν πάντως να πάρουν το ναυτικό στρατηγείο από τους Βρετανούς, ώστε να ενισχύσουν το προφίλ τους αλλά και να παίξουν ρόλο σε Αιγαίο και Μεσόγειο. Φαίνεται όμως ότι ούτε οι Αμερικανοί ήθελαν να τους παραχωρήσουν κάτι τέτοιο.

Ωστόσο η Αθήνα επενδύει πολλά στην κατάργηση του αεροπορικού στρατηγείου της Σμύρνης, καθώς με τον τρόπο αυτόν μπορούν να παύσουν πολλές από τις ελληνοτουρκικές τριβές εντός της Συμμαχίας. Σε ό,τι αφορά δε το CΑΟC της Λάρισας, που σημειωτέον δεν ανήκε στη Δομή Διοίκησης, θα συνεχίσει να είναι συνδεδεμένο με τη νατοϊκή δομή δυνάμεων και θα λειτουργεί υπό πλήρη ελληνική διοίκηση.



Ρεπορτάζ ΑΓΓ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου